- Ο Χειρουργός
- Ανδρολογία
- Ογκολογία
- Παθήσεις Γυναικών
- Γενικές Παθήσεις
- Media
- Επικοινωνία
- Τηλέφωνο: 210 69 74 275
- Ο Χειρουργός
- Ανδρολογία
- Ογκολογία
- Παθήσεις Γυναικών
- Γενικές Παθήσεις
- Media
- Επικοινωνία
- Τηλέφωνο: 210 69 74 275
Η διάγνωση της κιρσοκήλης είναι κλινική και επιβεβαιώνεται με υπερηχογράφημα, όπου αξιολογείται η ροή του αίματος στις φλέβες του όρχεως. Πώς γίνεται η διάγνωση καθορίζεται από την κλινική εξέταση και τον απεικονιστικό έλεγχο, ενώ συχνά συνδυάζεται με σπερμοδιάγραμμα για την εκτίμηση της ποιότητας του σπέρματος.
Η κιρσοκήλη είναι παθολογική διάταση των φλεβών του σπερματικού τόνου, δηλαδή του φλεβικού πλέγματος που περιβάλλει τον όρχι μέσα στον οσχεϊκό σάκο. Η πάθηση οφείλεται σε ανεπάρκεια των βαλβίδων των σπερματικών φλεβών. Μοιάζει με τους κιρσούς στα πόδια, με συστρεφόμενες, διογκωμένες φλέβες, αλλά εντοπίζεται στο όσχεο.
Στο φυσιολογικό κυκλοφορικό σύστημα, οι φλέβες μεταφέρουν το αίμα από τους όρχεις πίσω προς την καρδιά. Όταν οι εσωτερικές φλεβικές βαλβίδες υπολειτουργούν ή απουσιάζουν, η βαρύτητα εμποδίζει την ομαλή ροή, με συνέπεια το αίμα να λιμνάζει στις σπερματικές φλέβες και να προκαλεί τη διόγκωση και συστροφή τους.
Η αγγειακή διαταραχή εμποδίζει τη φυσιολογική επιστροφή του αίματος και προκαλεί χρόνια φλεβική στάση, αύξηση της θερμοκρασίας τοπικά και πίεση στην περιοχή, με αρνητικό αντίκτυπο στη σπερματογένεση και τη γονιμότητα του άνδρα.
Η κιρσοκήλη είναι η πιο κοινή αναστρέψιμη αιτία ανδρικής υπογονιμότητας.
Παρά τη λέξη «κήλη» στην ονομασία της, δεν σχετίζεται με προβολή οργάνου, όπως η βουβωνοκήλη, αλλά είναι αμιγώς αγγειακή διαταραχή.
Σχεδόν ένας στους 7 άνδρες εμφανίζει τη νόσο κάποια στιγμή της ζωής του, συχνότερα στις ηλικίες 15–25 ετών.
H παθολογική διάταση και ελικοειδής διεύρυνση των φλεβών του σπερματικού τόνου οδηγεί σε στάση του αίματος γύρω από τον όρχι και μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία και τη γονιμότητα.
Εντοπίζεται σχεδόν πάντα στην αριστερή πλευρά (90%), λόγω της ιδιαίτερης ανατομίας της αριστερής σπερματικής φλέβας. Σπάνια εμφανίζεται στη δεξιά πλευρά (7%) και σε ελάχιστες περιπτώσεις συνυπάρχει αμφοτερόπλευρα (3%).
Στις περισσότερους άνδρες είναι αβλαβής και ασυμπτωματική, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις επηρεάζει την ποιότητα του σπέρματος και την ποιότητα ζωής.
Η κιρσοκήλη προκαλείται από μια συνέργεια ανατομικών, βιολογικών και εξωτερικών παραγόντων. Δείτε αναλυτικά από τι προκαλείται η κιρσοκήλη.
Ανεπάρκεια των φλεβικών βαλβίδων: Οι βαλβίδες που υπάρχουν στο εσωτερικό των φλεβών επιτρέπουν στο αίμα να ρέει μόνο προς τα πάνω, κατευθυνόμενο στην καρδιά. Όταν υπολειτουργούν, η ροή επιβραδύνεται, το αίμα παλινδρομεί και λιμνάζει και σταδιακά διαμορφώνεται διόγκωση και παραμόρφωση των αγγείων.
Αυξημένη αγγειακή πίεση: Η αριστερή σπερματική φλέβα ακολουθεί μεγαλύτερη διαδρομή και εκβάλλει στην αριστερή νεφρική φλέβα υπό ορθή γωνία. Αντίθετα, η δεξιά φλέβα εκβάλλει απευθείας στην κάτω κοίλη φλέβα, σε πιο κοντινή απόσταση με αισθητά χαμηλότερη πίεση. Η αρκετά μεγαλύτερη πίεση για την κυκλοφορία του αίματος στην αριστερή πλευρά, την κάνει ιδιαίτερα ευάλωτη.
Ηλικία & Εφηβεία: Κατά την εφηβεία παρατηρείται κατακόρυφη αύξηση της αιμάτωσης στους όρχεις που επιβαρύνει τις φλέβες. Γι’ αυτό η κιρσοκήλη διαγιγνώσκεται πιο συχνά σε νέους 15 έως 25 ετών.
Κληρονομικότητα: Υπάρχει οικογενής ή γενετική προδιάθεση. Μελέτες δείχνουν μεγαλύτερη συχνότητα κιρσοκήλης σε συγγενείς πρώτου βαθμού με κιρσοκήλη, ιδιαίτερα όταν η βλάβη είναι υψηλού βαθμού. Αυτό δεν σημαίνει ότι «κληρονομείται» με βεβαιότητα, αλλά ότι αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης σε ορισμένες οικογένειες.
απο τί προκαλείται η πάθηση;
Παρατεταμένη ορθοστασία: Η παρατεταμένη ορθοστασία αναγκάζει τα αγγεία των όρχεων να καταβάλλουν μεγαλύτερη προσπάθεια για να διοχετεύσουν το αίμα προς τα πάνω ενάντια στη βαρύτητα.
Παρεμπόδιση της ροής αίματος: Σε σπάνιες περιπτώσεις, διογκωμένοι λεμφαδένες, όγκοι ή μάζες στην περιοχή πίσω από την κοιλιά (οπισθοπεριτόναιο) πιέζουν τις φλέβες εξωτερικά και εμποδίζουν την κυκλοφορία του αίματος, προκαλώντας αιφνίδια και συχνά επώδυνη διόγκωση.
Η κιρσοκήλη είναι προοδευτική πάθηση και γι’ αυτό ταξινομείται σε διάφορες βαθμίδες ανάλογα με το μέγεθός της και το πόσο εύκολα εντοπίζεται κατά την κλινική εξέταση
Διεθνώς χρησιμοποιείται η κλίμακα των Dubin & Amelar:
Βαθμός 0 (υποκλινική κιρσοκήλη): Δεν είναι ορατή ούτε ψηλαφητή με το χέρι, ακόμα και όταν ο ασθενής αυξάνει την πίεση στην κοιλιά. Διαγιγνώσκεται αποκλειστικά με έγχρωμο υπερηχογράφημα (Doppler/Triplex) οσχέου.
Βαθμός 1: Ψηλαφάται από τον ιατρό μόνο όταν ο ασθενής εκτελέσει τη δοκιμασία Valsalva.
Βαθμός 2: Ψηλαφάται εύκολα από τον ουρολόγο σε όρθια στάση, χωρίς να απαιτείται η δοκιμασία Valsalva, αλλά δεν είναι ορατή με γυμνό μάτι.
Βαθμός 3: Η κιρσοκήλη είναι τόσο διευρυμένη που φαίνεται καθαρά, χωρίς ψηλάφηση, με εμφανή παραμόρφωση ή διόγκωση στο όσχεο.
H πάθηση ταξινομείται σε διάφορες βαθμίδες ανάλογα με το μέγεθός της και το πόσο εύκολα εντοπίζεται κατά την κλινική εξέταση
Η παρουσία της κιρσοκήλης μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τόσο την παραγωγή όσο και τη λειτουργικότητα των σπερματοζωαρίων.
Υψηλή συχνότητα σε άνδρες με μειωμένη γονιμότητα: Ενώ η κιρσοκήλη εμφανίζεται περίπου στο 15% του γενικού ανδρικού πληθυσμού, το ποσοστό αυτό αυξάνεται σημαντικά στους άνδρες που αντιμετωπίζουν δυσκολία τεκνοποίησης, αγγίζοντας το 25% έως 35% όσων εξετάζονται για προβλήματα γονιμότητας.
Επηρεάζει και των δύο όρχεις: Ακόμα κι αν η κιρσοκήλη εντοπίζεται μόνο στη μία πλευρά, οι επιπτώσεις της στην αιμάτωση και τη θερμοκρασία του οσχέου επηρεάζουν τη συνολική λειτουργία και των δύο όρχεων.
Επιπτώσεις το DNA των σπερματοζωαρίων: Νεότερα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η κιρσοκήλη μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένο κατακερματισμό του DNA των σπερματοζωαρίων, που δεν γίνονται πάντα αντιληπτές σε μια απλή εργαστηριακή ανάλυση.
Επίπτωση στη στύση: Η κιρσοκήλη δεν βλάπτει άμεσα τους μηχανισμούς στύσης. Ωστόσο, η πιθανή επίδρασή της στα επίπεδα τεστοστερόνης, σε συνδυασμό με το ψυχολογικό άγχος για τη γονιμότητα ή την τοπική ενόχληση, σε κάποιες περιπτώσεις οδηγεί έμμεσα σε στυτικές δυσκολίες.
Δυνατότητα σύλληψης: Η διάγνωση κιρσοκήλης δεν ισούται με στειρότητα. Πολλοί άνδρες με κιρσοκήλη καταφέρνουν να αποκτήσουν παιδιά χωρίς καμία ιατρική παρέμβαση.
Στα αρχικά ή ήπια στάδια, η κιρσοκήλη είναι συνήθως εντελώς ασυμπτωματική και ανακαλύπτεται τυχαία κατά τη διάρκεια προληπτικής εξέτασης ρουτίνας ή κατά τη διερεύνηση θεμάτων γονιμότητας.
Όταν η πάθηση εξελίσσεται, τα κυριότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
Διόγκωση και πρήξιμο στο όσχεο: Λόγω της διάτασης των φλεβών και της συσσώρευσης αίματος, το όσχεο φαίνεται πιο πρησμένο από το φυσιολογικό, προκαλώντας αίσθημα βάρους, τάσης ή δυσφορία κατά το περπάτημα.
Ορχικό άλγος και ενόχληση: Πρόκειται για αμβλύ πόνο ή αίσθημα «τραβήγματος» στον όρχι, ο οποίος επιδεινώνεται κατά την ορθοστασία, τη σωματική άσκηση ή όταν σφίγγονται οι κοιλιακοί μύες. Υποχωρεί λόγω βαρύτητας όταν ο ασθενής είναι σε ύπτια θέση.
Διογκωμένες και ελικοειδείς φλέβες: Καθώς οι φλέβες διογκώνονται και συστρέφονται γίνονται ψηλαφητές κάτω από το δέρμα και είναι συχνά ορατές, δίνοντας την αίσθηση ότι προσομοιάζει σε «σακούλι με σκουλήκια».
Επιβράδυνση της ανάπτυξης ή ατροφία του όρχεως: Στα παιδιά και τους εφήβους, η κιρσοκήλη μπορεί να εμποδίσει τη φυσιολογική ανάπτυξη του προσβληθέντος όρχεως, κάνοντάς τον να φαίνεται μικρότερος σε μέγεθος.
Μείωση της γονιμότητας: Η στάση του αίματος μεταφέρει θερμότητα από την κοιλιά προς το όσχεο. Επειδή οι όρχεις λειτουργούν βέλτιστα σε θερμοκρασία περίπου 3°C χαμηλότερη από το υπόλοιπο σώμα, η υπερθερμία του όσχεος μειώνει την παραγωγή και ποιότητα του σπέρματος. Σε προχωρημένες περιπτώσεις έχει διαπιστωθεί ακόμα και αζωοσπερμία.
Μείωση παραγωγής τεστοστερόνης: Η αυξημένη θερμοκρασία και η φλεβική στάση έχουν επιπτώσεις τη λειτουργία των κυττάρων του όρχεως που παράγουν τη βασική ανδρική ορμόνη.
Τοπική ενόχληση και χρόνιος πόνος: Το αίσθημα βάρους και η διόγκωση επηρεάζουν επηρεάσουν την ποιότητα ζωής του άνδρα.
Παρά τις πιθανές επιπτώσεις, υπολογίζεται ότι περίπου το 80% των ανδρών με κιρσοκήλη δεν αντιμετωπίζουν προβλήματα γονιμότητας ούτε ορμονικές διαταραχές και μπορούν να τεκνοποιήσουν φυσιολογικά χωρίς καμία ιατρική παρέμβαση.
Η διάγνωση της κιρσοκήλης βασίζεται πρωτίστως στην κλινική εξέταση από εξειδικευμένο ουρολόγο – ανδρολόγο και όταν είναι απαραίτητο επιβεβαιώνεται με απεικονιστικές και εργαστηριακές εξετάσεις.
Οι τρόποι εντοπισμού και οι διαγνωστικές μέθοδοι περιλαμβάνουν:
Εξέταση σε όρθια και ύπτια θέση: Ο ουρολόγος εξετάζει το όσχεο αρχικά, με τον ασθενή σε όρθια στάση, καθώς η βαρύτητα γεμίζει τις φλέβες με αίμα καθιστώντας τις ψηλαφητές ή ορατές.
Δοκιμασία Valsalva: Ο ιατρός ζητά από τον ασθενή να πάρει μια βαθιά ανάσα, να την κρατήσει και να σφιχτεί. Με τον τρόπο αυτό, αυξάνεται η ενδοκοιλιακή πίεση, διογκώνονται οι σπερματικές φλέβες και ο γιατρός μπορεί να ψηλαφήσει ακόμα και μικρότερου βαθμού κιρσοκήλες.
Το υπερηχογράφημα είναι απαραίτητο όταν η κλινική εξέταση δεν είναι απόλυτα σαφής (π.χ. λόγω ιδιαίτερης ανατομίας του ασθενή) ή για την ακριβή μέτρηση των αγγείων.
Στο Triplex φαίνονται οι φλέβες με διάμετρο μεγαλύτερη από το κανονικό μέγεθος που είναι 2.5 χιλιοστά. Η εξέταση επιτρέπει τη σύγκριση του όγκου των δύο όρχεων, στοιχείο ιδιαίτερα χρήσιμο για την αξιολόγηση σε έφηβους και νεαρούς άνδρες.
Τυχόν υποκλινικές κιρσοκήλες, που ανιχνεύονται στον υπέρηχο και δεν ψηλαφώνται, σπάνια προκαλούν βλάβες ή συμπτώματα και συνήθως δεν απαιτούν θεραπεία.
Σπερμοδιάγραμμα: Συνιστάται σε όλους τους άνδρες αναπαραγωγικής ηλικίας που επιθυμούν να τεκνοποιήσουν, προκειμένου να εκτιμηθεί ο αριθμός, η κινητικότητα και η μορφολογία των σπερματοζωαρίων.
Ορμονικός έλεγχος: Αιματολογικές εξετάσεις για τον έλεγχο των επιπέδων της τεστοστερόνης και άλλων ορμονών, ώστε να αποκλειστούν άλλες υποκείμενες αιτίες υπογονιμότητας ή ορμονικής διαταραχής.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η κιρσοκήλη δεν απαιτεί θεραπεία και αρκεί η τακτική παρακολούθηση από τον ουρολόγο.
Όταν η πάθηση προκαλεί επιπλοκές, η χειρουργική επέμβαση αποτελεί την κύρια επιλογή, ενώ ο εμβολισμός προσφέρει μια μη χειρουργική εναλλακτική.
Η απόφαση για θεραπεία λαμβάνεται εξατομικευμένα όταν συντρέχουν οι ακόλουθοι λόγοι:
Προβλήματα γονιμότητας: Δυσκολία τεκνοποίησης σε συνδυασμό με παθολογικό σπερμοδιάγραμμα.
Επίμονος πόνος ή δυσφορία: Αίσθημα βάρους και άλγος στο όσχεο που δεν υποχωρεί και επηρεάζει την καθημερινότητα.
Καθυστερημένη ανάπτυξη του όρχεως: Όταν ο αριστερός όρχις αναπτύσσεται πιο αργά ή ατροφεί, ιδιαίτερα σε εφήβους.
Μεγάλη (βαθμού 3) ή αμφοτερόπλευρη κιρσοκήλη.
Η χειρουργική επέμβαση στοχεύει στη διακοπή της αιματικής ροής στις διευρυμένες σπερματικές φλέβες, ώστε το αίμα να διοχετεύεται φυσιολογικά μέσα από υγιή παράπλευρα αγγεία.
Αποτελεί τη μέθοδο εκλογής. Πραγματοποιείται με μια πολύ μικρή τομή περίπου 1 εκ., χαμηλά στη βουβωνική χώρα. Ο χειρουργός, με τη χρήση χειρουργικού μικροσκοπίου, απολινώνει όλες τις παθολογικές φλέβες, προστατεύοντας με απόλυτη ακρίβεια τον σπερματικό πόρο, την ορχική αρτηρία και τα λεμφαγγεία. Προσφέρει τα υψηλότερα ποσοστά επιτυχίας με σχεδόν μηδαμινή πιθανότητα υποτροπών (<1–2%).
Πραγματοποιείται μέσω μικρών τομών στην κοιλιακή χώρα με εισαγωγή ειδικών εργαλείων και μικρο-κάμερας. Είναι σύντομη επέμβαση, κατάλληλη για ορισμένες αμφοτερόπλευρες κιρσοκήλες, αλλά παρουσιάζει ελαφρώς υψηλότερο κίνδυνο σχηματισμού υδροκήλης με συλλογή υγρού γύρω από τον όρχι.
Μη χειρουργική μέθοδος που εκτελείται από επεμβατικό ακτινολόγο. Μέσω μιας μικρής οπής στη βουβωνική χώρα, εισάγεται καθετήρας και υπό ακτινοσκοπικό έλεγχο τοποθετούνται ειδικά σπειράματα ή σκληρυντικές ουσίες που σφραγίζουν τις πάσχουσες φλέβες, με αποτέλεσμα το αίμα να διοχετεύεται από άλλα, υγιή φλεβικά δίκτυα. Εφαρμόζεται κυρίως σε περιπτώσεις υποτροπής μετά από χειρουργείο.
Οι επεμβάσεις πραγματοποιούνται υπό αναισθησία και ο ασθενής επιστρέφει στο σπίτι του την ίδια ημέρα.
Ο μετεγχειρητικός πόνος είναι συνήθως ήπιος. Ο ασθενής συνήθως επιστρέφει στην εργασία του μετά από 5–7 ημέρες, ενώ συνιστάται η αποχή από τη σωματική άσκηση για 10–14 ημέρες.
Τις πρώτες ημέρες βοηθούν η εφαρμογή πάγου και η χρήση υποστηρικτικού εσωρούχου (σπασουάρ), ενώ βραχυπρόθεσμα είναι φυσιολογικά κάποιο τοπικό οίδημα και εκχυμώσεις.
Ο επανέλεγχος με σπερμοδιάγραμμα πραγματοποιείται 3 έως 4 μήνες μετά την επέμβαση, προκειμένου να έχουν παραχθεί νέα σπερματοζωάρια.
Η μικροχειρουργική αποκατάσταση της κιρσοκήλης δεν βελτιώνει μόνο την ποιότητα σπέρματος, αλλά παράλληλα αυξάνει τα επίπεδα τεστοστερόνης. Στην πράξη, μπορεί να αλλάξει ριζικά τον αναπαραγωγικό σχεδιασμό ενός ζευγαριού, μειώνοντας την ανάγκη για μεθόδους υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
Ο επίσημος ιστότοπος της American Urological Association έχει δημοσιεύσει μεγάλη κλινική μελέτη, σε 540 υπογόνιμους άνδρες, με κλινικά ψηλαφητή κιρσοκήλη που υποβλήθηκαν σε μικροχειρουργική αποκατάσταση, με τα ακόλουθα ευρήματα:
Στο 50% των ασθενών παρατηρήθηκε αύξηση άνω του 50% στον συνολικό αριθμό των κινούμενων σπερματοζωαρίων.
Επιτεύχθηκε φυσιολογική σύλληψη στο 36,6% των περιστατικών, με μέσο χρόνο επίτευξης τους 7 μήνες μετά την επέμβαση.
Το 31% των ανδρών που πριν το χειρουργείο ήταν υποψήφιοι για εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF / ICSI), μετά την επέμβαση βελτίωσαν το σπέρμα τους σε βαθμό που χρειάζονταν μόνο απλή σπερματέγχυση (IUI).
Το 42% των υποψηφίων για σπερματέγχυση (IUI) απέκτησε τη δυνατότητα για εντελώς φυσιολογική σύλληψη.
Πηγή: doi: 10.1016/s0022-5347(05)65192-0
Με βάση αυτά τα επιστημονικά στοιχεία, η μικροχειρουργική αποκατάσταση μπορεί να καταστήσει περιττή την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή ή να επιτρέψει τη μετάβαση από τη βαριά εξωσωματική IVF στη σπερματέγχυση IUI που είναι μια διαδικασία πολύ πιο απλή και φυσική για το ζευγάρι.
Αν αναγνωρίζετε κάποιο από τα παραπάνω συμπτώματα ή θέλετε μια δεύτερη γνώμη, ο Δρ. Δημήτριος Καραναστάσης, Χειρουργός Ουρολόγος Ανδρολόγος και Διευθυντής Ουρολογικής Κλινικής στο Ιατρικό Ψυχικού, με πάνω από 25 χρόνια κλινικής εμπειρίας, προσφέρει εξατομικευμένη διάγνωση και θεραπεία κιρσοκήλης. Καλέστε στο ιατρείο του, Άντερσεν 4, Κτήριο Α’, Νέο Ψυχικό, 210 69 74 275, 694 491 2834 ή αφήστε το μήνυμα σας παρακάτω και θα σας απαντήσουμε το συντομότερο δυνατόν.
Όχι, δεν υπάρχει φαρμακευτική αγωγή που να θεραπεύει την κιρσοκήλη. Απλά αναλγητικά ή αντιφλεγμονώδη μπορούν να ανακουφίσουν προσωρινά τον πόνο, όμως η οριστική αντιμετώπιση επιτυγχάνεται μόνο με χειρουργική διόρθωση ή εμβολισμό, όταν αυτό κριθεί απαραίτητο.
Δείτε αναλυτικά σε ποιες περιπτώσεις ακολουθούμε συντηρητική ή χειρουργική θεραπεία.
Η σφιχτή υποστήριξη με σπασουάρ ή στενά boxer βοηθά στη μείωση της δυσφορίας και του αισθήματος βάρους, ιδίως σε παρατεταμένη ορθοστασία ή σωματική δραστηριότητα. Μετά από χειρουργική επέμβαση, συνιστάται η χρήση υποστηρικτικού εσωρούχου για περίπου μία με δύο εβδομάδες.
Το κόστος διαφέρει σημαντικά ανάλογα με το αν η επέμβαση πραγματοποιείται σε δημόσιο ή ιδιωτικό φορέα, την τεχνική που επιλέγεται (μικροχειρουργική, λαπαροσκοπική, εμβολισμός) και την τυχόν κάλυψη από τον ΕΟΠΥΥ. Για ακριβή κοστολόγηση απαιτείται εξατομικευμένη προσφορά από το θεραπευτήριο.
Η μικροχειρουργική υποβουβωνική τεχνική παραμένει η μέθοδος με τα καλύτερα συνολικά αποτελέσματα. Η λαπαροσκόπηση αποτελεί εναλλακτική σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ενώ η ρομποτική προσθέτει κόστος χωρίς να έχει αποδείξει ανώτερη αποτελεσματικότητα σε σχέση με τη μικροχειρουργική.
Το αίσθημα βάρους και ο πόνος συνήθως επιδεινώνονται με την παρατεταμένη ορθοστασία, την έντονη σωματική άσκηση, την άρση βαρών και την έκθεση σε θερμότητα. Η υποστήριξη του οσχέου και η αποφυγή αυτών των παραγόντων βοηθούν σημαντικά στη διαχείριση των συμπτωμάτων.
Πρόσφατα Άρθρα
