Κολπική Ταινία – Γυναικεία Ακράτεια

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΣΤΗ  ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ ΑΠΟ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ  ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΟΛΠΙΚΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ

Η ακράτεια ούρων προσπαθείας χαρακτηρίζεται από απώλεια ούρων κατά την φυσική κίνηση ή  δραστηριότητα και δεν σχετίζεται με ψυχολογικό Stress, όπως:
Βήχας , Πτέρνισμα ,Γέλιο,Ορθοστασία,Αποβίβαση από αυτοκίνητο,Άρση βάρους,Φυσική άσκηση,Σεξουαλική δραστηριότητα

Είναι μία συχνή  παθολογική κατάσταση, όχι όμως απειλητική για τη ζωή και εμφανίζεται συνήθως στις ηλικίες άνω των 45 ετών, χωρίς να αποκλείεται να συμβεί και σε μικρότερες ηλικίες. Η επίπτωση στον γυναικείο πληθυσμό ανέρχεται στο 14%. Στις ηλικίες μεταξύ 45-64 ετών το ποσοστό με ακράτεια ανέρχεται στο 57%. Επηρεάζει κυρίως την ποιότητα ζωής και δημιουργεί αμηχανία ,άγχος και αντικοινωνική συμπεριφορά.
ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ
Τοκετός,  Σακχαρώδης διαβήτης,  Παχυσαρκία,  Οικογενειακό ιστορικό,  Κάπνισμα,  Χρονία αποφρακτική πνευμονοπάθεια,  Υστερεκτομή,  Κλιμακτήριος,   Λευκή φυλή
 
ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ
Εικόνα 1: Η ασθενής τοποθετείται σε γυναικολογική θέση. Τοποθετείται ουροκαθετήρας και εκκενούται η ουροδόχος κύστη.


Εκτελείται μία μικρή τομή στο πρόσθιο κολπικό τοίχωμα ένα εκατοστό κάτωθεν της ουρήθρας και παρασκευάζεται ο παραουρηθρικός χώρος.

Εικόνα 2: Τομή στο πρόσθιο κολπικό τοίχωμα

Εικόνα 3:Παρασκευή του παραουρηθρικού χώρου

Εκτελούνται δυο μικρές τομές στις μηροβουβωνικές πτυχές και με τη βοήθεια ειδικής βελόνης τοποθετείται η κολπική ταινία εντός του χειρουργικού πεδίου κάτωθεν την ουρήθρας.

Εικόνα 4: Εισαγωγή της βελόνης στο χειρουργικό πεδίο μέσω της θυροειδικής ταινίας εκατέρωθεν.


Ακολουθεί τοποθέτηση της κολπικής ταινίας κάτωθεν της ουρήθρας, εντός του χειρουργικού πεδίου
Εικόνα 5: τοποθέτηση της κολπικής ταινίας

Ακολούθως τα άκρα της κολπικής ταινίας έλκονται προς τα πάνω, παρεμβάλλοντας μεταξύ ταινίας και ουρήθρας λαβίδα ή ψαλίδι ώστε να μην συμπιέζεται η ουρήθρα.

Εικόνα 6:Ταυτόχρονη έλξη της ταινίας προς τα άνω με παρεμβολή λαβίδας

Σύγκλειση χειρουργικού τραύματος. Η ασθενής παραμένει μια ημέρα νοσηλευόμενη.Την επομένη αφαιρείται ο ουροκαθετήρας και εξέρχεται.

Εικόνα 7: Συρραφή τραύματος

Γυναικεία Ακράτεια Ούρων

Ακράτεια ούρων χαρακτηρίζεται η ακούσια απώλεια ούρων ή η αδυναμία συγκράτησης των ούρων στην ουροδόχο κύστη. Το 10-30% των γυναικών και των κοριτσιών ,ηλικίας 15-64 ετών, πάσχουν από κάποια μορφή ακράτειας ούρων. Στην Βρετανία εκτιμάται ότι το 20% των γυναικών άνω των 40 ετών υποφέρει από ακράτεια ούρων, στις γυναίκες δε, με κινητικά προβλήματα που νοσηλεύονται κατ’οίκον, η ακράτεια ούρων υπερβαίνει το 50% αυτών.

Εικόνα 1: Φυσιολογική ούρηση

Οι κυριότεροι τύποι ακράτειας ούρων είναι:

Επιτακτική Ακράτεια
Απώλεια ούρων από υπερπλήρωση
Ακράτεια ούρων από προσπάθεια
Μικτού τύπου ακράτεια
Πλήρης ακράτεια ούρων

Εικόνα 2: οι 3 συχνότεροι τύποι ακράτειας ούρων

Η απώλεια ούρων από υπερπλήρωση της ουροδόχου κύστεως, οφείλεται σε αδυναμία ουρήσεως και παραμονή μεγάλης ποσότητας εντός της ουροδόχου κύστεως, με αποτέλεσμα κάποια στιγμή αδυναμία συγκρατήσεως των ούρων και απώλεια από υπερχείλιση. Τα αίτια είναι νευρολογικά όπως κατά πλάκας σκλήρυνση, νόσος Parkinson, εγκεφαλικά επεισόδια, δισχιδής ράχη κ.ά.

Η ακράτεια ούρων από προσπάθεια είναι ο πλέον συχνός τύπος ακράτειας ούρων στις γυναίκες και αφορά το 60% αυτών. Χαρακτηρίζεται από απώλεια ούρων κατά την προσπάθεια, άσκηση, βήχα, φτέρνισμα, έγερση από το κρεβάτι ή την συγκράτηση κάποιου βάρους. Οφείλεται σε εξασθένιση του μυ του σφιγκτήρα της ουρήθρας. Στις γυναίκες οι βασικές αιτίες είναι η κύηση, ο τοκετός και η εμμηνόπαυση.

Εικόνα 3: Δείχνει την απώλεια ούρων κατά την προσπάθεια

Όταν συνυπάρχουν συμπτώματα διαφορετικών τύπων ακράτειας ούρων, τότε έχουμε μικτού τύπου ακράτεια. Ο συνηθέστερος τύπος μικτής ακράτειας είναι η συνύπαρξη ακράτειας από προσπάθεια και επιτακτικής ακράτειας ούρων.

Η πλήρης ακράτεια ούρων περιγράφει συνεχή απώλεια ούρων ημέρα και νύχτα. Οφείλεται συνήθως σε ουρογυναικολογικά συρίγγια, όπως κυστεοκολπικά ή ουρητηροκολπικά και προκαλούνται κατά τη διάρκεια γυναικολογικών επεμβάσεων.

Αίτια
Κύηση και τοκετός: Στην έγκυο γυναίκα μπορεί να εκδηλωθεί ακράτεια ούρων, λόγω ορμονικών μεταβολών που έχουν σαν αποτέλεσμα την αύξηση του βάρους της εγκύου και διόγκωση της μήτρας. Όλες αυτές οι μεταβολές μεταφέρονται στο πυελικό έδαφος με αποτέλεσμα την εξασθένιση των μυών του περινέου και την εκδήλωση κυρίως, της ακράτειας προσπάθειας. Επίσης κατά τον τοκετό μπορεί να προκληθούν κακώσεις των νεύρων της ουροδόχου κύστεως και των στηρικτικών μυών του πυελικού εδάφους και να οδηγήσουν σε πρόπτωση των οργάνων της πυέλου, όπως κυστεοκήλη, ορθοκήλη, εντεροκήλη ή πρόπτωση της μήτρας. Αυτές οι ανατομικές ανωμαλίες μπορούν να οδηγήσουν σε ακράτεια ούρων.

Χειρουργικές επεμβάσεις της ελάσσονος πυέλου: Ορισμένες γυναικολογικές επεμβάσεις όπως η υστερεκτομή (αφαίρεση της μήτρας), οδηγεί σε μεγάλο ποσοστό, σε ακράτεια ούρων από προσπάθεια. Οφείλεται σε απώλεια των στηριγμάτων του πυελικού εδάφους και κατά συνέπεια της ουροδόχου κύστεως και σε πρόπτωση του κολπικού κολοβώματος. Επίσης μπορεί να προκληθούν κακώσεις του ουρητήρα ή της ουροδόχου κύστεως και να δημιουργηθούν ουρητηροκολπικά ή κυστεοκολπικά συρίγγια (επικοινωνία του κόλπου με τα ούρα) και συνεχή απώλεια ούρων. Άλλες χειρουργικές επεμβάσεις επίσης της πυέλου, όπως του εντέρου, μπορούν να προκαλέσουν ακράτεια ούρων λόγω κάκωσης των νεύρων της ελάσσονος πυέλου.

Διάμεσος κυστίτιδα: Λόγω του χρόνιου ερεθισμού και της μειωμένης χωρητικότητας της ουροδόχου κύστεως, παρατηρείται επώδυνος επιτακτική ούρηση και σε μικρό ποσοστό των γυναικών επιτακτική ακράτεια ούρων.

Νευρολογικές διαταραχές: Παθήσεις που επηρεάζουν το νευρολογικό σύστημα, όπως κατά πλάκας σκλήρυνση, νόσος Parkinson, κακώσεις της σπονδυλικής στήλης, βλάβες του εγκεφάλου, όγκοι του εγκεφάλου, εγκεφαλικά επεισόδια και δισχιδής ράχη μπορούν να προκαλέσουν ακράτεια ούρων είτε από υπερχείλιση ή από υπερδραστήρια ουροδόχο κύστη (νευρική ουροδόχος κύστη)

Ηλικία: Με την πάροδο της ηλικίας παρατηρείται αύξηση του ποσοστού ακράτειας ούρων στις γυναίκες. Κυρίως οφείλεται σε εξασθένιση και εκφύλιση των ιστών της ουροδόχου κύστεως και της ουρήθρας λόγω ορμονικών μεταβολών ,όπως μειωμένη παραγωγή οιστρογόνων

Εικόνα 4: Στην 1η εικόνα απεικονίζεται το φυσιολογικό πυελικό έδαφος, ενώ στη 2η το εξασθενημένο

Παχυσαρκία: Η παχυσαρκία μπορεί να οδηγήσει σε ακράτεια ούρων κυρίως από προσπάθεια, διότι ασκείται πίεση στην ουροδόχο κύστη και στους πέριξ ιστούς, λόγω συσσώρευσης λίπους στην ελάσσονα πύελο.

Γενετικοί παράγοντες: Έχει παρατηρηθεί συσχέτιση ακράτειας ούρων και κληρονομικότητας κυρίως επιτακτικής και νευρολογικής ακράτειας και λιγότερο ακράτειας προσπάθειας. Αποδίδεται κυρίως σε γενετικούς παράγοντες (γονιδιακούς, χρωμόσωμα 13).

Παράγοντες Κινδύνου

Η υπερκατανάλωση υγρών >3L μπορεί να προκαλέσει προσωρινά επιτακτική ακράτεια ούρων ή να επιδεινώσει την ήδη μόνιμη εγκατεστημένη ακράτεια ούρων. Περιορισμός των υγρών μπορεί να οδηγήσει σε λύση του προβλήματος. Δεν θα πρέπει όμως να μειώνεται δραματικά η πρόσληψη γιατί μπορεί να οδηγήσει σε ουρολοιμώξεις. Ένας γενικός κανόνας είναι η λήψη 8 ποτήρια νερού την ημέρα.

Επίσης η υπερκατανάλωση ροφημάτων που περιέχουν καφεΐνη (τσάι, καφές, ροφήματα τύπου cola), μπορούν να προκαλέσουν επιτακτική ακράτεια ούρων, καθώς αυξάνει τη διούρηση και δρα ερεθιστικά στην ουροδόχο κύστη.

Μία άλλη κατηγορία ποτών είναι τα αεριούχα ,τα οποία, όταν υπερκαταναλώνονται μπορεί να προκαλέσουν επιτακτική ακράτεια ούρων καθώς περιέχουν καφεΐνη και κιτρικά οξέα, τα οποία είναι διουρητικά και ερεθιστικά για την ουροδόχο κύστη.

Τέλος, η κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να επιδεινώσει την ακράτεια, διότι αυξάνει τη διούρηση και κατά συνέπεια την αύξηση της ποσότητας των αποβαλλόμενων ούρων.

Διάγνωση

Η διάγνωση της ακράτειας ούρων βασίζεται σε μια σειρά κλινικών και εργαστηριακών εξετάσεων όπως:

  • Κλινική εξέταση, η οποία περιλαμβάνει τον έλεγχο του πυελικού εδάφους για την ανακάλυψη τυχόν παρουσίας πρόπτωσης πυελικών οργάνων, όπως κυστεοκήλη, ορθοκήλη, εντεροκήλη ή πρόπτωση μήτρας. Επίσης η ασθενής υποβάλλεται σε stress δοκιμασία για ανακάλυψη ακράτειας προσπάθειας.
  • Καλλιέργεια ούρων για διερεύνηση υπάρξεως ή όχι ουρολοιμώξεως.
  • Έλεγχος για υπόλειμμα ούρων. Μετά την ούρηση η ασθενής τοποθετείται στην εξεταστική κλίνη και είτε με ουροκαθετήρα ή με υπερηχογράφημα ουροδόχου κύστεως ελέγχουμε αν μένουν ούρα στην ουροδόχο κύστη και την ποσότητα.
  • Υπερηχογράφημα. Υποβάλλεται κάθε ασθενής με ακράτεια ούρων σε υπερηχογράφημα νεφρών –κύστεως και έσω γεννητικών οργάνων. Ελέγχεται η ανατομική ακεραιότητα των οργάνων ,όπως οι νεφροί, η ουροδόχος κύστη, η μήτρα και οι ωοθήκες και η ανακάλυψη κάποιας παθολογίας.
  • Ουροδυναμικός έλεγχος. ‘Οταν υπάρχει αμφιβολία για τον τύπο της ακράτειας ούρων, τότε η ασθενής υποβάλλεται σε ουροδυναμικό έλεγχο. Με την ουροδυναμική μελέτη, ελέγχουμε τις ενδοκυστικές πιέσεις και την λειτουργικότητα του τοιχώματος της ουροδόχου κύστεως καθώς και την λειτουργικότητα των μυών του σφιγκτήρα της ουρήθρας.
  • Κυστεοσκόπηση. Εισάγεται ένα όργανο εντός της ουροδόχου κύστεως και μέσω ενός φακού επισκοπούμε το εσωτερικό αυτής και μπορούμε να ανακαλύψουμε τυχόν ανατομικές διαταραχές.
  • Κυστεογραφία. Εισάγεται ένας λεπτός καθετήρας στην ουροδόχο κύστη και μέσω αυτού την γεμίζουμε με φυσιολογικό ορό και σκιαγραφική ουσία και λαμβάνονται ακτινογραφίες σε διάφορες θέσεις και ανακαλύπτονται ανατομικές διαταραχές όπως κυστεοκολπικά συρίγγια.
  • Ενδοφλέβιος πυελογραφία. Εγχέεται σκιαγραφική ουσία ενδοφλεβίως και λαμβάνονται ακτινογραφίες σε διάφορες χρονικές φάσεις. Με την εν λόγω εξέταση ελέγχεται η ανατομική ακεραιότητα του ουροποιητικού συστήματος, καθώς και η λειτουργικότητα των νεφρών. Χρησιμοποιείται κυρίως σε περιπτώσεις που υποπτευόμαστε ουρητηροκολπικά συρίγγια.

Θεραπεία

Η θεραπεία της γυναικείας ακράτειας εξαρτάται από τον τύπο της ακράτειας, τον βαθμό και την αιτία που την προκαλεί. Για ορισμένους τύπους ακράτειας ούρων η ασθενής πρέπει να αλλάξει τρόπο ζωής και συνήθειες και μπορεί να είναι η μόνη θεραπεία. Η θεραπεία διακρίνεται σε συντηρητική και χειρουργική.

Συντηρητική θεραπεία

Η συντηρητική θεραπεία περιλαμβάνει διάφορους τύπους θεραπείας όπως:

Άσκηση του πυελικού εδάφους

Οι ασκήσεις του πυελικού εδάφους συνίστανται σε σύσφιγξη και χαλάρωση των μυών του περινέου κατά τη διάρκεια της ημέρας. Έχουν κάποιο αποτέλεσμα στην ακράτεια προσπάθειας και λιγότερο στην επιτακτική ακράτεια.

Εκπαίδευση της ουροδόχου κύστεως

Η ασθενής εκπαιδεύεται ώστε να ελέγχει την επιτακτική κυρίως αλλά και άλλους τύπους ακράτειας. Συστήνεται στην ασθενή να καθυστερεί την ούρηση όσο περισσότερο χρόνο μπορεί ώστε να αυξάνει σταδιακά τα μεσοδιαστήματα των ουρήσεων. Ένα καλό αποτέλεσμα είναι η αύξηση των μεσοδιαστημάτων μεταξύ των ουρήσεων από 2 ώρες στις 4. Επίσης ένας άλλος τρόπος είναι, σε νευρογενή κύστη όπου παρατηρείται υπόλειμμα ούρων αυτής, να ουρεί δύο φορές η ασθενής εντός λίγων λεπτών της ώρας και να πιέζει ταυτόχρονα την κοιλιακή χώρα ώστε να επιτυγχάνεται καλύτερη εκκένωση αυτής.

Ηλεκτροδιέγερση των μυών του περινέου

Η ηλεκτροδιέγερση εφαρμόζεται συνήθως σε ακράτεια προσπάθειας και δευτερευόντως σε επιτακτική . Στόχος είναι η ενδυνάμωση των μυών του περινέου και η βελτίωση της ακράτειας ούρων.

Ρύθμιση του χρόνου της ούρησης

Προγραμματίζεται η ούρηση ώστε η ασθενής να πηγαίνει προς ούρηση πριν αισθανθεί την ανάγκη . Αυτό επιτυγχάνεται με ωρολόγια ρύθμιση ώστε κάθε 2 ή 4 ώρες να ουρεί. Με αυτόν τον τρόπο προλαμβάνεται η επιτακτική ακράτεια ούρων.

Ρύθμιση υγρών και τροποποίηση του διαιτολογίου

Στις περιπτώσεις εκείνες, των οποίων η ακράτεια ούρων επηρεάζεται από την κατανάλωση υπερβολικής ποσότητας υγρών, ροφημάτων που περιέχουν καφεΐνη, αλκοόλ και αναψυκτικών που περιέχουν ανθρακικό οξύ, συνιστάται ο περιορισμός των υγρών και η αποφυγή λήψης καφεϊνούχων ροφημάτων, αλκοόλ και αεριούχων ποτών. Στις ασθενείς που παρατηρείται απόκτηση, το τελευταίο διάστημα, σημαντικού σωματικού βάρους, συνιστάται η απώλεια βάρους με τροποποίηση του διαιτολογίου και αύξηση της φυσικής άσκησης. Η αλλαγή του τρόπου ζωής μπορεί να βελτιώσει το υπάρχον πρόβλημα.

Φαρμακευτική αγωγή

Η φαρμακευτική θεραπεία βοηθάει συνήθως στην επιτακτική και μεικτή ακράτεια ούρων. Τέτοια φάρμακα είναι:

  1. Αντιχολινεργικά: Χορηγούνται στην επιτακτική ακράτεια ούρων και σε υπερδραστήριο εξωστήρα με ικανοποιητικά αποτελέσματα. Έχουν όμως ορισμένες παρενέργειες όπως, ξηροστομία, δυσκοιλιότητα θάμπος οράσεως και εξάψεις και ένα ποσοστό ασθενών διακόπτει τη θεραπεία.
  2. Οιστρογόνα: Χρησιμοποιούνται τοπικά ενδοκολπικές κρέμες οιστρογόνων με στόχο την ενίσχυση των μυών του περινέου και την αναγέννηση των ιστών. Βοηθάει στην ακράτεια προσπάθειας.
  3. Αντικαταθλιπτικά: Ορισμένα, όπως το imipramine, χρησιμοποιούνται στην μεικτή ακράτεια ούρων, ενώ άλλα όπως το Duloxetine στην ακράτεια προσπάθειας.

Χειρουργική θεραπεία

Ελάχιστα επεμβατικές θεραπείες.

Botox: Botulinum τοξίνη Α, γνωστή ως botox, είναι μία τοξίνη που παράγεται από ένα βακτήριο, το οποίο προκαλεί προσωρινή παράλυση των μυών. Χρησιμοποιείται στην επιτακτική ακράτεια ούρων και την διάμεσο κυστίτιδα όταν δεν αποδίδει η φαρμακευτική θεραπεία. Το Botox , ενίεται στον βλεννογόνο της ουροδόχου κύστεως μέσω ενός ενδοσκοπικού οργάνου με ήπια αναισθησία. Η ασθενής μετά από 2 ώρες εξέρχεται του νοσοκομείου. Η θεραπεία μπορεί να επαναληφθεί μετά 6 μήνες.

Διογκωτικές ουσίες: Υπάρχουν διάφορες διογκωτικές ουσίες όπως το κολλαγόνο, οι οποίες εγχέονται εντός της ουρήθρας υποβλεννογόνια, διογκώνεται ο βλεννογόνος και αυξάνονται οι αντιστάσεις της ουρήθρας. Εφαρμόζεται στην ακράτεια προσπάθειας με φτωχά αποτελέσματα.

Διεγέρτης ιερών νεύρων: Εμφυτεύεται ένας νευροδιεγέρτης υποδόρια στην ιερά μοίρα της σπονδυλικής στήλης και ελέγχεται η λειτουργία της ουροδόχου κύστεως. Εφαρμόζεται στην επιτακτική ακράτεια ούρων και στην νευρογενή κύστη, όταν έχουν αποτύχει οι άλλες μέθοδοι.

Χειρουργική θεραπευτική προσέγγιση

Η χειρουργική θεραπεία της ακράτειας ούρων στην γυναίκα εφαρμόζεται στους τύπους της ακράτειας πού η φαρμακευτική θεραπεία δεν αποδίδει ή υπάρχει ανατομική διαταραχή, όπως:

Ακράτεια ούρων από προσπάθεια

Μεικτή ακράτεια ούρων

Επικοινωνία των ούρων με τον κόλπο

Πρόπτωση πυελικού εδάφους

Ο συνηθέστερος τύπος ακράτειας είναι εκείνος της ακράτειας από προσπάθεια και αφορά το 60-70% των περιπτώσεων. Επίσης, το 40% αυτών των περιπτώσεων εμφανίζει και πρόπτωση του πυελικού εδάφους, όπως κυστεοκήλη ,ορθοκήλη ή πρόπτωση μήτρας.

Η θεραπεία εκλογής στην ακράτεια προσπάθειας είναι:

Τοποθέτηση κολπικής ταινίας διακολπικά, υπό τοπική ή ήπια γενική αναισθησία. Με την μέθοδο αυτή επιτυγχάνεται η επαναφορά της ουρήθρας και των πέριξ ιστών στη φυσιολογική ανατομική θέση τους και αποκατάσταση της εγκράτειας ούρων. Η ασθενής παραμένει μία ημέρα στο νοσοκομείο και εξέρχεται την επομένη. Η επιτυχία αυτής της επέμβασης ανέρχεται στο 90% και διατηρείται επί μακρόν.

Εικόνα 5: Δείχνει τη τεχνική τοποθέτησης της κολπικής ταινίας για την αποκατάσταση της ακράτειας ούρων από προσπάθεια.

Κολποανάρτηση. Με μία μικρή τομή στο κατώτερο σημείο της κοιλιακής χώρας ανασηκώνουμε τον κόλπο και επαναφέρουμε τον αυχένα της ουροδόχου κύστεως στην φυσιολογική του ανατομική θέση και αποκαθίσταται η εγκράτεια των ούρων. Η ασθενής παραμένει 3-4 ημέρες στο νοσοκομείο. Τα αποτελέσματα είναι εξίσου ικανοποιητικά με την προηγούμενη επέμβαση.

Εικόνα 6: Δείχνει την μέθοδο της κολποανάρτησης  για την αποκατάσταση της ακράτειας ούρων  από προσπάθεια.

Τί είναι ακράτεια ούρων;

(Βίντεο λινκ )

Ο χειρουργός-ουρολόγος Δημήτριος Καραναστάσης εξηγεί τι είναι η ακράτεια ούρων και πως αντιμετωπίζεται.

 

Γυναίκα και Σεξουαλική Δυσλειτουργία

Σημαντικός αριθμός γυναικών, αντιμετωπίζει προβλήματα σεξουαλικής δυσλειτουργίας κάποια στιγμή στη ζωή τους. Από μελέτες έχει διαπιστωθεί ότι το 43% των γυναικών εμφανίζει κάποιου βαθμού σεξουαλική  δυσλειτουργία. Ενώ το πρόβλημα είναι σύνηθες στις γυναίκες, πολλές διστάζουν να το συζητήσουν και να απευθυνθούν στους ειδικούς, δεδομένου ότι υπάρχει λύση σε μεγάλο βαθμό.

Υπάρχουν διάφοροι τύποι γυναικείας σεξουαλικής δυσλειτουργίας.

Αυτοί είναι :

1.Μειωμένη σεξουαλική επιθυμία.

Η μειωμένη σεξουαλική επιθυμία χαρακτηρίζεται από απώλεια ενδιαφέροντος και σεξουαλικής δραστηριότητας. Η μειωμένη σεξουαλική επιθυμία είναι η πλέον συχνή σεξουαλική διαταραχή και αφορά το 33,4% και ακολουθείται από διαταραχή οργασμού σε ποσοστό 24,1%, ενώ η επώδυνη σεξουαλική επαφή αφορά το 14,4 % των γυναικών.

 

2.Διαταραχές σεξουαλικής διέγερσης.

Οι διαταραχές σεξουαλικής διέγερσης χαρακτηρίζονται από σεξουαλική επιθυμία και από αδυναμία σεξουαλικής διέγερσης ή διατήρησης της διέγερσης κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής δραστηριότητας.

3.Διαταραχές οργασμού.

Οι διαταραχές οργασμού χαρακτηρίζονται από επίμονη ή υποτροπιάζουσα δυσχέρεια επίτευξης οργασμού μετά από επιτυχή σεξουαλική διέγερση.

4.Σεξουαλική αποστροφή.

Η σεξουαλική αποστροφή χαρακτηρίζεται από επίμονη και φοβική αποφυγή σεξουαλικής επαφής με κάποιο σύντροφο.

5.Επώδυνη σεξουαλική επαφή.

Η γυναίκα βιώνει επώδυνο κολπικό άλγος κατά την σεξουαλική επαφή, και αυτή η κατάσταση οδηγεί σε αρνητική διάθεση της σεξουαλικής δραστηριότητας.

Σύμφωνα με μελέτες το 37% των γυναικών σκέπτεται το sex ελάχιστες φορές το μήνα, και μόνον το 33% το σκέπτεται  2-3 φορές την εβδομάδα ή περισσότερο. Φαίνεται ότι οι ευτυχισμένες γυναίκες σκέπτονται πολύ συχνά το sex, σε σχέση με εκείνες που αντιμετωπίζουν ψυχογενή ή  προβλήματα διαπροσωπικών σχέσεων.

Τα σεξουαλικά προβλήματα στη γυναίκα, μπορούν να εμφανισθούν σε οποιαδήποτε ηλικία. Συνήθως εμφανίζονται όταν επισυμβαίνουν ορμονικές διαταραχές, όπως παράδειγμα μετά τον τοκετό ή κατά την εμμηνόπαυση.

Το πρόβλημα που αντιμετωπίζει κάθε γυναίκα σχετικά με τη σεξουαλική δραστηριότητα της, μπορεί να ταξινομηθεί ως γυναικεία σεξουαλική δυσλειτουργία εφόσον βιώνει ένα ή περισσότερα συμπτώματα από τα παρακάτω και που της προκαλούν έντονα συναισθηματικά προβλήματα. Τέτοια είναι:

  1. Μειωμένη ή απουσία επιθυμίας για ερωτική επαφή
  2. Αδυναμία διέγερσης ή διατήρησης της, όταν υπάρχει, κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής δραστηριότητας παρά την επιθυμία
  3. Αδυναμία βίωσης ενός οργασμού
  4. Επώδυνη σεξουαλική επαφή

 

Ποιοι παράγοντες ευθύνονται

Υπάρχουν πολλοί παράγοντες οι οποίοι συμβάλλουν, με τον ένα η άλλο τρόπο, στην εμφάνιση κάποιας μορφής σεξουαλικής δραστηριότητας. Τέτοιοι είναι:

Φυσικοί. Παθήσεις που δημιουργούν κινητικά προβλήματα, όπως αρθρίτιδες, προβλήματα ούρησης ή με τη λειτουργία του εντέρου, χειρουργικές επεμβάσεις πυέλου, όπως υστερεκτομές, επώδυνα σύνδρομα και νευρολογικές παθήσεις όπως η κατά πλάκας σκλήρυνση, υποθυρεοειδισμός και σακχαρώδης διαβήτης. Επίσης η λήψη φαρμάκων, όπως αντικαταθλιπτικά, αντιυπερτασικά, αντιισταμινικά και χημειοθεραπευτικά μπορούν να οδηγήσουν σε μειωμένη σεξουαλική επιθυμία και αδυναμία επίτευξης οργασμού.

Ορμονικοί. Μετά την εμμηνόπαυση, επέρχονται ορμονικές μεταβολές με χαρακτηριστικό την μείωση των επιπέδων των οιστρογόνων και των ανδρογόνων. Αυτές οι ορμονικές μεταβολές, μπορεί να οδηγήσουν σε μεταβολές των έξω γεννητικών οργάνων, όπως ατροφία των χειλέων του αιδοίου και του κολπικού τοιχώματος. Αυτές οι ιστικές μεταβολές οδηγούν σε προβολή της κλειτορίδας  και μείωση της κλειτοριδικής ευαισθησίας. Η ατροφία του κόλπου οδηγεί σε απώλεια της ελαστικότητας του με συνέπεια την επώδυνη σεξουαλική επαφή, δηλαδή δυσπαρεύνεια. Γι’ αυτό, αυτές οι γυναίκες θα πρέπει να λιπαίνουν τον κόλπο συχνά. Τα ανδρογόνα στις γυναίκες, σε σχέση με τους άνδρες, ανιχνεύονται σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Όταν όμως μειώνονται έτι περαιτέρω, μπορεί να προκαλέσουν διαταραχές σεξουαλικής δυσλειτουργίας στη γυναικα.

Ψυχολογικοί και κοινωνικοί. Το άγχος και η κατάθλιψη  συμβάλλουν στην σεξουαλική δυσλειτουργία. Οι διαταραχές της κύησης και οι απαιτήσεις της νέας μητέρας μπορεί να έχουν τις ίδιες επιπτώσεις, στην σεξουαλική ζωή. Οι μακροχρόνιες κακές σχέσεις με τον σύντροφο σχετικά με το sex  ή άλλα θέματα, ζητήματα  νοοτροπίας και θρησκείας  καθώς και προβλήματα εικόνας με το σώμα, μπορεί να οδηγήσουν επίσης σε διαταραχές της σεξουαλικής λειτουργίας.

Άλλες παθολογικές καταστάσεις, που μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο σεξουαλικής δυσλειτουργίας, είναι παθήσεις της καρδιάς και των αγγείων, ηπατική ή νεφρική ανεπάρκεια, συγκινησιακές και ψυχολογικές καταστάσεις και ιστορικό σεξουαλικής κακοποίησης.

Οι γυναίκες που εμφανίζουν μειωμένη σεξουαλική επιθυμία ή αδυναμία σεξουαλικής διέγερσης και αισθάνονται ψυχολογική πίεση, πρέπει να επισκεφθούν τον γιατρό τους και να εκθέσουν το πρόβλημα.

 

Διάγνωση και Θεραπεία

Η ακριβής διάγνωση της γυναικείας σεξουαλικής δραστηριότητας είναι το πιο σημαντικό βήμα στην αποτελεσματικότερη θεραπεία. Ο καθορισμός του σταδίου της σεξουαλικής δραστηριότητας και ο εντοπισμός του κρίσιμου σημείου δυσλειτουργίας προσφέρει σημαντικές πληροφορίες στον θεράποντα γιατρό και τα κλειδιά  της θεραπευτικής αντιμετώπισης του προβλήματος. Κατά συνέπεια, ένα καλό ιστορικό αποτελεί το αποφασιστικό βήμα στην προσπάθεια της θεραπευτικής προσέγγισης. Το δεύτερο βήμα, είναι η φυσική εξέταση, για να ελεγχθεί η ανατομία των έξω γεννητικών οργάνων.

Η φυσική εξέταση μπορεί να αποκαλύψει ανατομικές μεταβολές όπως κυστεοκήλη, ορθοκήλη, πρόπτωση μήτρας, εντεροκήλη, φλεγμονές, ατροφία και ξηρότητα του κόλπου. Επίσης,  μπορεί να αποκαλυφθεί η έλλειψη ελαστικότητας του κόλπου και επώδυνη κολπική εξέταση. Επιπλέον, θα πρέπει να ελεγχθεί στο σύνολο του το ουροποιητικό και έσω γεννητικό σύστημα της πάσχουσας γυναίκας με υπερηχογράφημα και testPap, για να αποκλεισθεί ή αποκαλυφθεί κάποια παθολογία, η οποία μπορεί να προκαλεί σεξουαλική δυσλειτουργία.

Η διερεύνηση της διάθεσης για sex, καθώς και άλλων παραγόντων που συμβάλλουν στην εκδήλωση κάποιας μορφής σεξουαλικής δυσλειτουργίας, όπως το άγχος, ο φόβος, η σεξουαλική κακοποίηση στο παρελθόν, ή κατάχρηση αλκοόλ ή η λήψη διαφόρων φαρμάκων, θα βοηθήσει τον θεράποντα ιατρό στη σωστή διάγνωση, ώστε να δρομολογήσει και την κατάλληλη θεραπευτική προσέγγιση.

Όταν, η σεξουαλική δυσλειτουργία, οφείλεται σε λήψη διαφόρων φαρμάκων, θα πρέπει  να αντικαθίσταται από άλλα ανάλογα χωρίς τις αναφερόμενες παρενέργειες.

Η αλλαγή του τρόπου ζωής  όπως, διακοπή του καπνίσματος, η άσκηση, η υγιεινή διατροφή, μπορεί να βοηθήσει στην βελτίωση της σεξουαλικής λειτουργίας.

Η επικοινωνία με τον σύντροφο μπορεί να λύσει ζητήματα σχέσεων και να αυξήσει τη διάθεση για sex.

Όταν στον εργαστηριακό έλεγχο διαπιστώνεται μείωση των οιστρογόνων ή των ανδρογόνων, συνιστάται υποκατάσταση αυτών των ορμονών.  Η ωφέλεια από τη χορήγηση των ανδρογόνων στις γυναίκες με μειωμένη σεξουαλική διάθεση, είναι αμφισβητήσιμη, ενώ η χρήση των οιστρογόνων ενέχει κινδύνους, όπως καρδιοπάθειες και ανάπτυξη καρκίνου. Γι’αυτό σ’αυτές τις περιπτώσεις, απαιτείται στενή παρακολούθηση από τον θεράποντα γιατρό.

Στην Ευρώπη και την Αυστραλία χρησιμοποιείται στις εμμηνοπαυσιακές γυναίκες με οστεοπόρωση συνθετικό στεροειδές φάρμακο με την ονομασία Tibolone. Το εν λόγω στεροειδές βελτιώνει την σεξουαλική διάθεση, αλλά εμφανίζει παρενέργειες, όπως καρκίνος μαστού και εγκεφαλικά επεισόδια. Γι’αυτό στην Αμερική το FDA δεν έχει δώσει έγκριση του συγκεκριμένου φαρμάκου.

Η χρήση του αναστολέα της φωσφοδιεστεράσης-5 ( Viagra), έχει δυστυχώς πτωχά αποτελέσματα, εν αντιθέσει με τους άνδρες

Όταν η σεξουαλική διαταραχή οφείλεται σε στρεσσογόνους παράγοντες, φόβο για sex, τραυματική εμπειρία από σεξουαλική κακοποίηση, τότε η ενδιαφερόμενη πρέπει να αναζητήσει  ψυχολογική ή ψυχιατρική βοήθεια.

Στις γυναίκες με δυσπαρεύνια, ξηρότητα κόλπου πρέπει να χρησιμοποιούνται λιπαντικές ουσίες σε μορφή γέλης, και αν πάρα ταύτα το πρόβλημα παραμένει, τότε καλόν είναι να χρησιμοποιείται γέλη ξυλοκαίνης (xylocainegel).

 

 

Πρόπτωση πυελικού εδάφους

Η πρόπτωση του πυελικού εδάφους είναι μια παθολογική κατάσταση, που εμφανίζεται σε σημαντικό αριθμό γυναικών. Στις ηλικίες μεταξύ 55-79 το ποσοστό των γυναικών που εμφανίζει κάποιου βαθμού πρόπτωση, αγγίζει το 50%.

Το σώμα του ανθρώπου προσομοιάζει με βαρέλι, το οποίο αποτελείται από δυο μεγάλα διαμερίσματα, τη θωρακική κοιλότητα και την κοιλότητα της κοιλίας όπου κατασκηνώνουν πολλά όργανα του ανθρώπινου οργανισμού, όπως έντερο ήπαρ πάγκρεας, σπλήνας, νεφροί, μήτρα, ουροδόχος κύστη, ωοθήκες κ.λπ.. Το πυελικό έδαφος αποτελεί τον πυθμένα αυτού του βαρελιού.Τα όργανα που κατασκηνώνουν στην πύελο είναι η μήτρα, ο τράχηλος της μήτρας, ο κόλπος, η ουροδόχος κύστη, η ουρήθρα, το λεπτό έντερο και το ορθό έντερο. Το πυελικό έδαφος αποτελείται από μύες, περιτονίες και συνδέσμους, ανατομικά στοιχεία τα οποία είναι απαραίτητα για τη στήριξη όλων των οργάνων της πυέλου.

Εικόνα 1.Απεικονίζονται τα όργανα της πυέλου

 

 

Εικόνα 2. Απεικονίζονται οι μύες ,οι σύνδεσμοι και οι τένοντες του πυελικού εδάφους.

 

Πρόπτωση κάποιου οργάνου συμβαίνει, όταν οι μύες, οι περιτονίες ή οι σύνδεσμοι του πυελικού εδάφους αρχίζουν να εξασθενούν και επέρχεται χαλάρωση των στηριγμάτων γύρω από το όργανο. Ανάλογα, με το όργανο που επηρεάζεται από την εξασθένιση των ιστών, προκαλείται και αντίστοιχη ανατομική παθολογία, όπως:

  1. Κυστεοκήλη:όταν προπίπτει η ουροδόχος κύστη μέσω του κόλπου
  2. Ορθοκήλη:όταν προπίπτει το ορθό έντερο μέσω του κόλπου
  3. Εντεροκήλη :όταν προπίπτει το λεπτό έντερο μέσω του κόλπου
  4. Πρόπτωση μήτρας: όταν προπίπτει η μήτρα μέσω του κόλπου


Εικόνα 3.κυστεοκήλη

Εικόνα 4. Πρόπτωση μήτρας.

 

Το 11% ή μια στις 10 γυναίκες στη διάρκεια της ζωής της θα υποβληθεί σε κάποια επέμβαση για αποκατάσταση κάποιας μορφής πρόπτωση.

Επίσης το 1/3 των γυναικών που έχουν υποβληθεί προηγουμένως σε επέμβαση αποκατάστασης κάποιας μορφής πρόπτωσης οργάνου, θα υποβληθεί εκ νέου στην ίδια επέμβαση.

 

Ποιες είναι οι αιτίες;

Οι βασικές αιτίες πρόκλησης πρόπτωσης κάποιου οργάνου είναι οι κακώσεις των μυών, των συνδέσμων και των περιτονιών, οι οποίες προκαλούνται κατά τη διάρκεια του τοκετού από τον κόλπο, η ηλικία η εμμηνόπαυση, και η έντονη σωματική άσκηση. Άλλες αιτίες είναι η παχυσαρκία,ο χρόνιος βήχας ,η εθνικότητα και η κληρονομικότητα. Όταν υπάρχει στην οικογένεια ιστορικό πρόπτωσης, η πιθανότητα των επόμενων γενεών να έχουν πρόπτωση αυξάνεται. Οι γυναίκες του Καυκάσου έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα πρόπτωσης του πυελικού εδάφους από τις Αφροαμερικανίδες. Επίσης χειρουργικές επεμβάσεις της πυέλου, όπως η υστερεκτομή και η ανάπτυξη πρόπτωσης του κολπικού κολοβώματος. Άλλοι παράγοντες κινδύνου, οι οποίοι συμβάλουν στην πρόπτωση του πυελικού εδάφους είναι, το κάπνισμα, η δυσκοιλιότητα και ο χρόνιος τεινεσμός, η παχυσαρκία, και ορισμένα επαγγέλματα που ασχολούνται με την άρση βαρέων αντικειμένων .

 

Ποια είναι τα συμπτώματα της πρόπτωσης του πυελικού εδάφους;

Η ανάπτυξη συμπτωμάτων στην πρόπτωση των πυελικών οργάνων εξαρτάται από τον βαθμό πρόπτωσης. Στην πρόπτωση μικρού βαθμού συνήθως οι γυναίκες δεν έχουν συμπτώματα και ανακαλύπτεται τυχαία, σε ιατρική εξέταση ρουτίνας. Στη μετρίου και μεγάλου βαθμού πρόπτωση του πυελικού εδάφους ,τα συμπτώματα είναι γενικά και ειδικά ,σχετιζόμενα με το προπίπτον όργανο. Τέτοια είναι, όπως το αίσθημα βάρους και πίεση στην περιοχή του περιναίου, και το αίσθημα της γέννας. Επίσης χαμηλή οσφυαλγία και αίσθημα βάρους των κάτω άκρων. Τα ειδικά συμπτώματα προέρχονται από το προπίπτον όργανο. Έτσι στην κυστεοκήλη ,την ουρηθροκήλη και την πρόπτωση της μήτρας.

Έχουμε συμπτώματα από την ούρηση, όπως ακράτεια ούρων με την προσπάθεια, επιτακτική ούρηση, δυσουρικά ενοχλήματα και επίσχεση ούρων. Στην ορθοκήλη έχουμε συμπτώματα όπως, δυσκοιλιότητα, τεινεσμός, και αίσθημα ατελούς αφόδευσης.

Επίσης μπορούν να εμφανισθούν συμπτώματα από τον κόλπο, όπως δυσπαρεύνια και εξ αυτού ψυχολογικό stress.

Η διάγνωση της πρόπτωσης των πυελικών οργάνων είναι απλή και τίθεται με την κλασική γυναικολογική εξέταση.

 

Ποια είναι η θεραπεία της πρόπτωσης των πυελικών οργάνων;

Η θεραπεία εξαρτάται από τη βαρύτητα των συμπτωμάτων και τον βαθμό της πρόπτωσης του πυελικού εδάφους. Οι ασυμπτωματικές γυναίκες και με μικρού βαθμού πρόπτωση δεν απαιτεί θεραπεία. Αυτές οι γυναίκες πρέπει να αλλάξουν τρόπο ζωής. Πρέπει να γυμνάζονται και κυρίως να γυμνάζουν τους μύες του περιναίου. Να διατηρούν το σωματικό τους βάρος, εφόσον είναι κανονικό, και αν αφορά παχύσαρκες να επιδιώξουν τη μείωση του σωματικού τους βάρος με παράλληλη σωματική άσκηση. Στις συμπτωματικές γυναίκες με μετρίου ή μεγάλου βαθμού πρόπτωση απαιτείται θεραπεία. Υπάρχουν δυο θεραπευτικές προσεγγίσεις για αυτές τις περιπτώσεις. Είναι η χειρουργική και η συντηρητική θεραπεία. Η συντηρητική θεραπεία προκρίνεται για τις γυναίκες εκείνες που δεν επιθυμούν χειρουργική επέμβαση, είναι μεγάλης ηλικίας ή η γενική τους κατάσταση δεν επιτρέπει τη χειρουργική επέμβαση. Σ ’αυτές τις γυναίκες η καλύτερη λύση είναι τοποθέτηση ενός πεσσού ενδοκολπικά και με αυτό τον τρόπο συγκρατείται το πυελικό έδαφος στην ανατομική του θέση. Ο πεσσός αποτελείται από σιλικόνη και τοποθετείται εύκολα από τον γιατρό ή από την ίδια τη γυναίκα.Οι πεσσοί παρουσιάζουν κάποια προβλήματα, όπως ερεθισμός, ενόχληση κατά την επαφή ή μετακίνηση από τη θέση του. Συνήθως οι γυναίκες επανατοποθετούν τον πεσσό μόνες. Όταν ο πεσσός φθείρεται αντικαθίσταται.

 

Ποια χειρουργική μέθοδος εφαρμόζεται σήμερα;

Υπάρχουν πολλές μέθοδοι χειρουργικής θεραπείας της πρόπτωσης του πυελικού εδάφους. Στόχος όλων αυτών των τεχνικών, είναι η επανατοποθέτηση του προπίπτοντος οργάνου στην φυσιολογική του ανατομική θέση.

Τέτοιες τεχνικές είναι :

1.Η κλασσική κολπορραφία ( πρόσθια και οπίσθια ) διακολπικά.

2.Η υστερεκτομή επί προπτώσεως της μήτρας διακολπικά

3.Η κολποανάρτηση λαπαροσκοπικά διακοιλιακά

4.Η κολποανάρτηση και επανατοποθέτηση του προπίπτοντος οργάνου με τοποθέτηση κολπικών πλεγμάτων διακολπικά

Η χρήση των κολπικών πλεγμάτων (πρόσθιου και οπίσθιου), εφαρμόζεται από 10ετίας με εξαιρετικά αποτελέσματα και είναι η μέθοδος εκλογής πλέον. Η βελτίωση τελευταία στον σχεδιασμό και στην τεχνική τοποθέτησης των πλεγμάτων, έχει περιορίσει στο ελάχιστο ορισμένες επιπλοκές που είχαν παρατηρηθεί με τη χρήση των πλεγμάτων της 1ηςγενιάς.

Εικόνα 5: Απεικόνιση πρόσθιου κολπικού πλέγματος

 

Εικόνα 6: Απεικόνιση οπίσθιου κολπικού πλέγματος

 

Η συγκεκριμένη χειρουργική μέθοδος με τη χρήση των πλεγμάτων εφαρμόζεται από εξειδικευμένους ουρολόγους ή γυναικολόγους με εμπειρία στην ουρογυναικολογία. Κατά συνέπεια, κάθε γυναίκα με πρόβλημα πρόπτωσης πυελικού εδάφους, πρέπει να απευθύνεται σε εξειδικευμένο ουρογυναικολόγο προκειμένου να αξιολογηθεί η περίπτωση της και να δρομολογηθεί η ενδεικνυόμενη θεραπεία.